Loop naar de maan

De Chinezen gaan naar Mars. Ze hebben deze week een raket gelanceerd. Ze zijn niet de enige. De Verenigde Arabische Emiraten hebben een satelliet naar Mars gestuurd en de NASA lanceert binnenkort ook een raket. Daarnaast schijnt de eerste bemande vlucht naar de planeet aanstaande te zijn. Maar waarom zouden we naar andere planeten willen als we hier de toestand nog niet eens onder controle hebben?

Van de warme samenleving die we in het voorjaar hadden, waarin rekening met elkaar werd gehouden, is weinig overgebleven. Het is ieder voor zich, meer dan ooit. Ik hoorde iemand zeggen dat je er gewoon iets van moet zeggen als mensen geen afstand houden. Dat is onbegonnen werk. Op straat houdt echt niemand er rekening mee en de supermarkt loopt ieder moment van de dag over van de mensen. Hele gezinnen gaan tegelijk naar binnen. Bij de deur wordt overigens wel digitaal geteld hoeveel mensen er binnen zijn. Vijfennegentig is het maximale aantal. Maar de teller blijft altijd steken op vijf. Prettig geregeld.

Maar ook elders is het huilen met de pet op. Op het vakantiepark waar ik op dit moment verblijf, gaan hele families samen op vakantie. Ik wind mij erover op, zeker omdat de overheid het sinds een tijdje niet meer sterk afraadt. Men mag gewoon weer bij elkaar in de auto, dus blijkbaar ook bij elkaar in huis. Ondertussen hebben de families plezier. Ze doen zich tegoed aan meer drank dan ooit. Ze lallen en lachen. De kinderen worden ondertussen vermaakt met geestdodende liedjes als Tsjoe Tsjoe Wa, Tjsoe Tjsoe Wa Wa Wa. En ik ook, want het staat hartstikke hard aan. Maar er is geen enkele reden tot feesten. Ik heb af en toe zin om gewoon een potje te gaan gillen, misschien maakt dat indruk.

Op sociale media passeren iedere dag de meest lachwekkende complottheorieën de revue. Zelfs een prominent deed er deze week aan mee. Waarom worden experts niet geloofd? Waarom denken zoveel mensen die totaal geen verstand van zaken hebben het beter te weten? Wat is dat voor miskenning van de wetenschap? Luister nou naar die experts, van Marion Koopmans tot Maurice de Hond. Ze vertellen allebei iets anders, maar weten waar ze over praten.

Zou dit alles me extra opvallen omdat we dit voorjaar extreem goed met elkaar om gingen? Voor corona was de wereld toch niet zo egoïstisch en onnadenkend als nu? Het zal wel aan mij liggen. Ach, die ruimtevaart is misschien zo slecht nog niet. Ik kan mezelf altijd nog naar Mars laten schieten. Maar nader inzien: bij de buren is het gras altijd groener. Ruimtemannetjes zijn vast ook geen lieverdjes.

Zwarte longen

Op dit moment bevind ik mij op een vakantiepark in eigen land. Dat is voor mij overigens niet anders dan andere jaren: ik kom zelden in het buitenland.

Bijna iedere avond maak ik een wandeling en begeef mij dan ook even naar het centrum. Het is daar dan een gezellige drukte. De anderhalve meter wordt met moeite in acht genomen, maar omdat een groot deel van het pleintje bestaat uit horeca, komt men er daar niet onderuit. Er speelt ook vaak een bandje dat een goede versterker bij zich heeft. Het ding staat zo afgesteld dat het net niet storend is, maar elkaar verstaan lukt niet meer. Dat hoort erbij.

Wat er blijkbaar ook bij hoort, is dat het pleintje vergeven is van de sigarettenrook. Daar stoor ik mij vrijwel altijd aan, en omdat er deze week in het nieuws was dat het aantal rokers onder jongvolwassenen maar niet wil dalen, is dat een goede reden om het er weer eens over te hebben. Als je er eenmaal aan begonnen bent, kom je er blijkbaar moeilijk vanaf. Ik heb overigens geen idee hoe dat voelt. Ik ben niet zo verslavingsgevoelig. Dat jongeren eraan beginnen, moet te maken hebben met stoer willen doen en de vatbaarheid voor hypes op die leeftijd. ‘Als veel klasgenoten het doen, moet ik ook.’ Ook in dit geval ben ik gezegend, want voor dit soort drang om ‘erbij te willen horen’ ben ik totaal ongevoelig.

Het verbaast me wel dat juist jongeren het langst door blijven roken. Het aantal rokers onder volwassenen nam de laatste jaren namelijk af, maar onder mijn leeftijdsgenoten bleef het dus gelijk. Het is blijkbaar verleidelijk om te beginnen en moeilijk om te stoppen. Zijn jongeren minder standvastig of hebben ze gewoon meer stress?

In het gunstigste geval krijgen ze op een zeker moment een longziekte. COPD of zoiets. Ik heb astma. Deze longziekten zijn wat betreft het verloop verschillend (astma is periodiek en COPD is chronisch en met astma kun je oud worden en met COPD worden de klachten steeds erger), maar qua gevoel zal het vergelijkbaar zijn. Regelmatig pijn op de borst, moeite met grote inspanningen en medicijnen moeten gebruiken die nogal negatieve effecten (bijvoorbeeld hartkloppingen en ernstige depressies) kunnen hebben. Zonder meer geen pretje.

Overigens vind ik dat rokers volledig zelf moeten weten wat ze doen, als ik er maar geen last van heb. Sommige rokers vinden dat mensen niet moeten zeiken als ze op een terras een peuk opsteken, want ‘ik ben toch buiten?!’ Tja, maar meeroken doe je toch. Te vaak wordt thee op een terras verpest door iemand die in mijn nabijheid moet gaan zitten paffen. Resultaten van een verslaving.

Het is eigenlijk zielig. Zielig dat er nog mensen zijn die hier hun geld mee willen verdienen. Want dat zijn de echte boosdoeners. De tabaksfabrikanten. Ik zou mezelf niet meer in de spiegel kunnen aankijken. Als je een poging doet om te stoppen, stop dan om deze slinkse fabrikanten te pesten. Ze verkopen willens en wetens gif. Aan jou verdienen die gekken toch zeker geen cent meer?

Op 1 augustus 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl.

De kracht van de herhaling

Omdat ik geïnteresseerd ben in vele vormen van geschiedenis, ben ik een dagelijkse afnemer van informatie die staat beschreven op de vaderlandse Wikipediapagina’s. Ja, die informatie is vaak alles behalve betrouwbaar, maar als ik het wil gebruiken voor iets belangrijks, zoek ik uiteraard de originele bron op.

Normaal gesproken opent Wikipediazonder problemen. Je vindt snel de pagina die je zoekt. Maar toen ik afgelopen week Wikipediaopende, werd er constant gesmeekt om geld, omdat ze anders misschien niet in de lucht kunnen blijven. En omdat ik goed onderzoek toejuich, heb ik even gekeken of dit alleen gebeurt op de Nederlandse Wikipedia of wereldwijd. Dat is namelijk nogal een verschil. Als ze wereldwijd geld inzamelen, zouden ze gauw uit de brand zijn. Er zijn altijd wel mensen die doneren. Zeker omdat het verzoek heel vaak verschijnt. Ook na vijfendertig keer wegklikken. Op een gegeven moment gaan de makkelijk-over-te-halen-mensen toch doneren. De kracht van de herhaling.

Mijn steekproef wees uit dat ze de Engelsen ook om geld vragen, maar de Tsjechen dan bijvoorbeeld weer niet. Kunnen we daar conclusies uit trekken? Misschien dat ze het armere Oost-Europa willen sparen. En dat ze rijke West-Europeanen, zoals wij, wel kunnen vragen om een eurootje of twee af te staan. Omdat we nu tenminste nog rijke West-Europeanen zijn. Als die tweede coronagolf toch nog komt, is onze economie weggevaagd. De beste conclusie: goede vooruitdenkers, die Wikipediamedewerkers.

Als ze geen inkomsten kunnen vergaren door te bedelen, kunnen ze altijd overgaan tot het plaatsen van reclame op hun pagina’s. Maar ook dat kan problemen opleveren. Als veel reclamepartners de keutel op een gegeven moment intrekken, doordat ze bijvoorbeeld niet meer achter het beleid van de organisatie staan waaromheen ze adverteren, heb je zeer eenzijdige reclame.

Hetzelfde gebeurt als het internet precies lijkt te weten wat je interesses zijn en ze je daarom alleen bepaalde reclames tonen. Of erger: constant dezelfde reclame. Dat heb ik nu steeds. Voordat ik een YouTube-video kan kijken, moet ik me eerst door steeds precies hetzelfde filmpje van het Z-merk First Choice Cola heen worstelen. Ook als de video wordt onderbroken voor een blokje met commerciële uitingen, wordt louter deze cola aangeprezen. De algoritmes hebben blijkbaar niet in de gaten dat ik zelden zoetigheden nuttig. Ook cola laat ik dus nooit door mijn keel glijden. Of zouden ze weten dat ik dit nooit drink en proberen ze mij zo te overtuigen om dit wel te gaan doen? De kracht van de herhaling is sterk… Zou er een moment komen dat mijn handen de cola als vanzelf pakken in de supermarkt? Dat het sterker wordt dan ikzelf?

Nee! Ik zal volharden! De kracht van de herhaling krijgt mij niet te pakken. Voor mij geen First Choice Cola en ook geen zuurverdiend geld naar Wikipedia.

Op 18 juli 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl.