Coronacolumn #99: Experts

Het is nu toch wel duidelijk dat de kans op besmetting in de buitenlucht nihil is? Het aantal besmettingen onder mensen die bij de demonstratie op de Dam waren, is zeggen en schrijven één. En het is totaal onzeker of deze persoon het op de Dam opgelopen heeft. Waarschijnlijk is dat heel ergens anders gebeurd. Is het nu dan tijd voor versoepelingen in de buitenlucht?

Ja, volgens mij wel. Dat vond ik eigenlijk al, nadat ik verschillende dingen las over de kans van besmetting in de buitenlucht. Deze stelling is hiermee bewezen, of in ieder geval zekerder geworden. Voordat ik verder ga met mijn betoog: binnen ben ik nog altijd voor alle maatregelen die nu afgekondigd zijn. Hoe vervelend het ook is. Veel panden hebben geen goede ventilatie en dergelijken. Ik blijf het in ieder geval volhouden.

Buiten krioelt het op sommige plekken alweer een hele tijd van de mensen. Ik hoor de laatste tijd veel mensen zeggen, vooral de terrasbezoekers, dat ze zich niet aan de regels houden. Het is veel te gezellig en buiten zijn mensen blijkbaar minder bang. Maar niet alleen op de terrassen gebeurt dit. Ik liep laatst door een drukke winkelstraat in een binnenstad. Daar was het onmogelijk om anderhalve meter afstand te houden. Maar het heeft nog niet voor enorme problemen gezorgd. Nergens in Nederland zijn de laatste weken noemenswaardige pieken in ziekenhuisopnames en besmettingen waargenomen.

Toch blijft men bang. Logisch. In China laait het virus alweer op en ook zijn er bij mij in de buurt besmettingen opgetreden op basisscholen. Het blijft oppassen geblazen. Maar dit soort besmettingen vinden binnen (in bijvoorbeeld een school) of op hele vieze plekken (op bijvoorbeeld een vage vismarkt in China) plaats. Maar niet in de buitenlucht.

De ene viroloog zegt dat er buiten versoepeld kan worden. De andere zegt dat dit te gevaarlijk is. Wie moet je geloven? De cijfers bewegen zich in de richting van de eerste groep virologen.

“Iedereen is ineens viroloog!” is een veelgehoorde uitspraak van de afgelopen tijd. Maar als je als leek puur naar de cijfers kijkt, kun je toch concluderen dat alle beperkingen op straat op den duur niet meer te verantwoorden zijn? Toch wil ik me hier niet profileren als viroloog. Maar ik wilde toch even zeggen dat ik de cijfers opvallend vind. Dat heb ik dan nu gedaan. Zo.

Coronacolumn #98: Basis

‘Is het echt waar?!’, dacht ik toen ik het las. Ja. Het is echt. Er is namelijk een belangrijk en gloednieuw hoofdstuk in de vaderlandse luchtvaartgeschiedenis aangekondigd: men wil dat we minder gaan vliegen. Dat willen enkele politieke partijen in ieder geval.

Het maakte me blij. Vliegen moet niet zo makkelijk zijn als een treinreis. Wat een onzin om een ‘dagje op en neer’ te willen naar pak ‘m beet Zuid-Spanje. Doe normaal. Maar ik was positief gestemd door het nieuws dat ook de grote bazen van dit land het zich meer en meer lijken te beseffen. Beter laat dan nooit. Toen ik daarna las hoe ze het vliegen willen gaan minderen, was ik vrijwel direct weer teleurgesteld. Ze willen een minimumprijs voor een vliegticket instellen. Zodat vliegmaatschappijen straks niet kunnen gaan stunten met ontzettend lage prijzen om weer uit de financiële nood te geraken. Wat die minimumprijs wordt? Vierendertig euro.

Vierendertig euro?! Dat zijn toch alsnog stuntprijzen? Ik weet niet of het aan mij ligt, maar ik vind het geen geld. Zeker als je bedenkt dat een retourtje Groningen-Maastricht rond de vijfenvijftig euro is. Wat een onverklaarbaar verschil! Het is in onze wereld doodgewoon, maar als je je beseft dat zo’n stalen geval met soms wel vijfhonderd man erin op tien kilometer in de lucht zweeft… Het is toch ontzettend speciaal dat we dat kunnen? Het zou eigenlijk peperduur moeten zijn. We moeten er zuinig op zijn. Men moet wat betreft vliegreizen weer met beide benen op de grond worden gezet.

Maar of zo’n minimumprijs, ook als het honderd euro is, echt werkt? Het is daarvoor al te laat vrees ik. We zijn het zo gewend. Mensen zoeken en vinden, denk ik, toch manieren om er ‘even’ uit te kunnen met het vliegtuig, al moeten ze een bank beroven. Wat echt zou werken, maar onuitvoerbaar is, is het instellen van een maximaal aantal vliegreizen voor een bepaalde periode. Een stuk of drie per persoon per jaar. Maar dat kan niet. Op die manier zit je mensen ontzettend te controleren natuurlijk en over ieders vrijheid te beschikken. Als we over een corona-app al moeilijk doen. We zijn te verwend gemaakt doordat we hierin totaal vrij zijn gelaten.

Maar ja, is dat dan niet in veel meer gevallen zo? Een auto is natuurlijk ook belachelijk luxe, als je er over nadenkt. Misschien moeten we heropgevoed worden. Wat meer terug naar de basis, in alle opzichten. En ik sluit mezelf daarbij niet uit. Ik ben, op vliegen na, eigenlijk hartstikke verwend. Bah.

Coronacolumn #97: Achterstand

Veel burgemeesters luiden de noodklok omdat de problemen in de achterstandswijken van grote en middelgrote steden oplopen. Onder meer huiselijk geweld, armoede en onderwijsachterstand nemen exponentieel toe.

Aan het begin van de coronacrisis was men al bang dat dit soort wijken en zijn inwoners de dupe zouden worden van de financiële en sociale gevolgen die de coronacrisis met zich meebrengt. Er is toen ook in verschillende programma’s op televisie, radio en op internet opgeroepen hier iets aan te doen. Zeker als het over financiële zaken ging, werd dat toen weggewuifd als onbelangrijk of een zorg voor later. Ook vond men toen dat er op de zaken vooruit gelopen werd, herinner ik me.

Nu zitten ze dus met de gebakken peren en ik vind dat hartstikke triest voor iedereen die hierdoor getroffen is. Ik begrijp ook wel dat de regering iets anders aan het hoofd heeft gehad, maar ook het oplossen of zelfs voorkomen van zo’n ramp hoort wat mij betreft ook bij het crisismanagement waar de afgelopen tijd zoveel over gesproken is. Dit is overigens gemakkelijker gezegd dan gedaan. Ze hebben zich wellicht teveel op één doel gefocust (corona onder controle krijgen), maar om nu hier verkondigen dat dit volledig fout is, voelt ook niet juist. Ik ben nog steeds in de veronderstelling dat de regering het beste heeft gedaan wat ze konden doen. Dat doen ze mijns inziens mij nog steeds.

Maar wat willen ze eraan gaan doen? De burgemeesters die zorgen hebben, stelden meerdere dingen voor. De twee belangrijkste: ze willen zomerscholen openen om zo de onderwijsachterstand wat weg te werken. Daarnaast willen ze meer activiteiten voor jongeren in de wijk organiseren. Waarschijnlijk om te voorkomen dat ze de godganse dag thuis zitten en zo dus constant op de lip van de andere huisgenoten zitten, met alle gevolgen van dien.

Maar wat ze er ook aan gaan doen: één ding valt me in het bijzonder enorm op. De geschiedenis herhaalt zich wat betreft pandemieën, wij zijn niet bepaald de eerste generatie die dit meemaakt. Maar de herhaling zit ‘m niet alleen in het feit dat er veel mensen ziek worden, maar ook in de gevolgen van zo’n ramp. De armere mensen zijn er altijd de dupe van. Het is schrijnend om te zien dat we het wel weten, omdat het dus niet de eerste keer is, maar dat we er keer op keer niet snel tegen optreden. Vroeger was staatsgeld een groot probleem, maar in deze rijke tijden toch niet meer? Zou het, door het ‘luiden van de noodklok’, toch een groot besefmoment zijn geweest deze keer? Ik hoop het.

Op 20 juni 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl.