Coronacolumn #97: Achterstand

Veel burgemeesters luiden de noodklok omdat de problemen in de achterstandswijken van grote en middelgrote steden oplopen. Onder meer huiselijk geweld, armoede en onderwijsachterstand nemen exponentieel toe.

Aan het begin van de coronacrisis was men al bang dat dit soort wijken en zijn inwoners de dupe zouden worden van de financiële en sociale gevolgen die de coronacrisis met zich meebrengt. Er is toen ook in verschillende programma’s op televisie, radio en op internet opgeroepen hier iets aan te doen. Zeker als het over financiële zaken ging, werd dat toen weggewuifd als onbelangrijk of een zorg voor later. Ook vond men toen dat er op de zaken vooruit gelopen werd, herinner ik me.

Nu zitten ze dus met de gebakken peren en ik vind dat hartstikke triest voor iedereen die hierdoor getroffen is. Ik begrijp ook wel dat de regering iets anders aan het hoofd heeft gehad, maar ook het oplossen of zelfs voorkomen van zo’n ramp hoort wat mij betreft ook bij het crisismanagement waar de afgelopen tijd zoveel over gesproken is. Dit is overigens gemakkelijker gezegd dan gedaan. Ze hebben zich wellicht teveel op één doel gefocust (corona onder controle krijgen), maar om nu hier verkondigen dat dit volledig fout is, voelt ook niet juist. Ik ben nog steeds in de veronderstelling dat de regering het beste heeft gedaan wat ze konden doen. Dat doen ze mijns inziens mij nog steeds.

Maar wat willen ze eraan gaan doen? De burgemeesters die zorgen hebben, stelden meerdere dingen voor. De twee belangrijkste: ze willen zomerscholen openen om zo de onderwijsachterstand wat weg te werken. Daarnaast willen ze meer activiteiten voor jongeren in de wijk organiseren. Waarschijnlijk om te voorkomen dat ze de godganse dag thuis zitten en zo dus constant op de lip van de andere huisgenoten zitten, met alle gevolgen van dien.

Maar wat ze er ook aan gaan doen: één ding valt me in het bijzonder enorm op. De geschiedenis herhaalt zich wat betreft pandemieën, wij zijn niet bepaald de eerste generatie die dit meemaakt. Maar de herhaling zit ‘m niet alleen in het feit dat er veel mensen ziek worden, maar ook in de gevolgen van zo’n ramp. De armere mensen zijn er altijd de dupe van. Het is schrijnend om te zien dat we het wel weten, omdat het dus niet de eerste keer is, maar dat we er keer op keer niet snel tegen optreden. Vroeger was staatsgeld een groot probleem, maar in deze rijke tijden toch niet meer? Zou het, door het ‘luiden van de noodklok’, toch een groot besefmoment zijn geweest deze keer? Ik hoop het.

Op 20 juni 2020 ook verschenen op GroningerKrant.nl.

Coronacolumn #96: Bestaansrecht

Afgelopen weekend keek ik naar de late night talkshow Op1. Onderwerp van gesprek: de in zwaar weer verkerende HEMA.

Komt u er weleens? Presentator Jeroen Pauw vroeg aan alle aanwezige gasten wie er nog nooit bij de HEMA was geweest. Niemand stak zijn of haar hand op. Mijn hand zou ook omlaag zijn gebleven, maar ik moet wel zeggen dat ik me niet herinner wanneer ik er voor het laatst ben geweest.

Dat ligt wel een beetje aan mij. Ik ben niet zo’n eter, dus de HEMA-worst en de taartjes gaan al jaren aan mij voorbij. En ook van veel andere typische HEMA-producten, zoals de Jip & Janneke-collectie of de babykleren, ben ik geen afnemer. Maar het zou toch zonde zijn als de HEMA verdwijnt. In een winkelstraat hoort deze keten gewoon, net als in een winkelcentrum. Het zou vergelijkbaar zijn met de situatie rondom de failliete V&D. Ook die winkels waren vrij plotseling weg, en dan ontbreekt er toch iets in het straatbeeld.

Men zegt dat de HEMA alleen gered kan worden van de ondergang door het bedrijf internationaler te maken en door weer nieuwe populaire producten te verzinnen. Daar zit wat in. Hoe vertrouwd de winkels ook zijn, ze zijn wel een beetje oubollig. Maar wat zou een goed nieuw HEMA-product kunnen zijn? Van worst naar vis bijvoorbeeld? Kunnen ze het gelijk verwerken in een HEMA-pokebowl! Een in Nederland oprukkend gerecht. En belangrijker: het is een internationaal gerecht. Dan hebben ze aan beide tips om weer succesvoller te worden een beetje gehoor gegeven.

Dat HEMA in de problemen zit, komt overigens niet echt door corona. Ze zitten al langer in de penarie. Dat proberen ze wel op te lossen, doordat ze bijvoorbeeld zijn gaan samenwerken met supermarktketen Jumbo. Het lijkt niet echt te helpen. Er wordt nu een constructie bedacht. Het bedrijf zou gered kunnen worden, door de BV te veranderen in een coöperatie. Zo kan iedereen die wil, aandelen kopen en dus mede-eigenaar worden van een bijzonder bedrijf. Zo wordt voorkomen dat het door een enorme speler uit het buitenland wordt overgenomen.

Ik had nog nooit van zo’n constructie gehoord. Dat is misschien naïef, maar ik vind het fantastisch. Door corona zullen meer bedrijven in zwaar weer terecht komen, vrees ik. Wat zou het geweldig zijn om voor meer bedrijven zoiets te regelen, mocht het nodig zijn. Geen staatssteun, maar steun uit alle hoeken van Nederland. Opdat veel mooie, en voor de coronacrisis gezonde, bedrijven blijven bestaan.

Coronacolumn #95: Welkom

Al sinds het begin van mijn coronacolumnreeks komt één vraag steeds weer terug. Een vraag waar nu al drie maanden geen echt bevredigend antwoord op komt: is er al een vaccin?

Er wordt hard gewerkt, horen we al een tijd. Het is moeilijk, want er moet heel veel getest worden. Maar nu verschijnt er toch iets aan de horizon. Er lijkt aan het einde van dit jaar een kansrijk vaccin te komen. Er wordt alleen nog wat mysterieus over gedaan. Premier Rutte zegt dat er – in samenwerking met Frankrijk, Italië en Duitsland – een akkoord gesloten is met een bedrijf dat het vaccin in handen lijkt te hebben. Maar wie de farmaceut is en wat voor vaccin het is, wil hij niet zeggen. Het zou wel gaan om miljoenen doses. Ik heb er geen verstand van, dus geen idee of dat echt veel is. Maar het klinkt wel als veel en dat geeft hoop.

Maar optimistisch zijn, wat ik in de zinnetjes hierboven even trachtte te doen, mogen we van de minister-president nog niet. Want of het vaccin echt werkt, is nog allerminst zeker. Nog een reden om niet te optimistisch te zijn, is omdat het virus in China weer wat opleeft, op precies zo’n plek als de vorige keer. Op een markt is het virus aangetroffen op een snijplank waarop geïmporteerde zalm werd verwerkt. En nu zijn er weer mensen ziek. Bizar dat hetzelfde gewoon weer gebeurt. Maar hoop hebben mag altijd, dus ik hoop dat het vaccin dit soort dingen voorgoed gaat voorkomen. Mogen we het binnenkort meemaken?

Over meemaken gesproken: ik heb iets nog nooit meegemaakt wat vele delen van Nederland al weleens beleefd hebben. Wateroverlast door regen. Mijn woonplaats is nog nooit door zulke hevige regen getroffen dat de straten een tijd blank stonden. Tenminste niet in mijn bijzijn. Ook toen ik nog in een andere plaats woonde, heeft het nooit zo hevig geregend. Ja, één keer geloof ik. Maar ik was op dat moment net op vakantie.

Gisteren zag ik op de nieuwssites ook weer beelden voorbij komen van mensen die op straat aan het zwemmen waren en auto’s die moeite moesten doen om door de waterpartijen heen te kunnen rijden. Bij mij scheen ondertussen een waterig zonnetje en was het benauwd. Ik hoopte dat het hier toch zou gaan gebeuren (in mindere mate, een ondergelopen kelder hoeft nou ook weer niet), maar flinke regen bleef overdag uit. ’s Avonds bleef het bij wat gesputter.

Hopen dat het zou gaan regenen, had ik vroeger nooit. Maar met deze warme zomers, die ik overigens wel op prijs stel, is regen af en toe erg welkom. Net zo welkom als een vaccin dat is om corona te bestrijden.