In Amsterdam, Amsterdam…

Wim Sonneveld zong ooit: “Niemand kan zich beter wensen, dan een Amsterdammer te zijn…” Dat is bijkans zestig jaar geleden. Tegenwoordig kun je beter wensen dat je geen Amsterdammer bent, want de stad wordt getroffen door een opeenstapeling van kommer en kwel. Als je niet met corona besmet raakt, moet je wel naar de voedselbank en als je met wat mazzel toch genoeg te eten hebt, zakt de grond tijdens een stadswandeling plotseling onder je vandaan en lig je te poedelen in de gracht. Is het een kwestie van tijd voordat heel Amsterdam wegzakt en vergaat in de eigen welvaart?

Want dit is niet de enige rampspoed waar de stad mee te maken krijgt of al heeft. In de Volkskrant van gisteren stond een bericht dat pijnlijk duidelijk maakte hoe het met Schiphol gesteld is. En waar is de grootste luchthaven van Nederland? In de gemeente Amsterdam. Het vliegverkeer komt weer wat op gang, maar veel kisten vliegen halfleeg rond. Vliegtuigen zijn namelijk gemaakt om te vliegen, dus moeten ze dat ook. Vliegen is goedkoper dan stilstaan. Als ze stilstaan, moet er constant onderhoud aan gepleegd worden. De CO2-uitstoot is weliswaar minder (de vliegtuigen zijn minder zwaar, dus gebruiken ze minder kerosine), maar de ecologische belasting per passagier is flink gestegen. Ondertussen maken de maatschappijen geen winst. Veel kisten die nieuw waren besteld bij de giganten Airbus en Boeing, zijn inmiddels afbesteld. Er is geen geld voor.

Daardoor blijven veel maatschappijen dus met oude vliegtuigjes rondvliegen, die ook nog eens teveel stilgestaan hebben. Dat zorgt voor nog een extra gevaar voor de toch al zo gekwelde Amsterdammers: die oude, afgeschreven kisten hebben een grotere kans om neer te storten en het zou mij niks verbazen als dat ook gaat gebeuren. Ze donderen dan op het centrum. ‘KLM bombardeert onbedoeld centrum Amsterdam met eigen vliegtuigen’ zou zomaar eens een krantenkop kunnen worden.

Alsof dat nog niet genoeg is, heeft het CDA ook boze plannen. Ze willen prostitutie gaan verbieden. Als dat zou gebeuren, kunnen de Wallen wel sluiten, en daarmee ook de toeristenbranche. Want al maak je geen gebruik van de diensten van de dames, men neemt graag een kijkje in de donkerrood verlichte straatjes. Zonder deze attractie is een bezoekje aan Amsterdam voor velen incompleet, en dus zullen de toeristen wegblijven. Dan zitten de Amsterdammers helemaal aan de grond.  

Wat een rampspoed. Is dit hele gebeuren een voorbode op wat de rest van het land te wachten staat? Een grote malaise, in vele opzichten? De rest van het land heeft dan weliswaar geen Schiphol of veel prostitutie, maar overal kan ellende de kop opsteken. Alle nieuwe verschijnselen bereiken immers eerst Amsterdam, voordat de rest van het land er lucht van krijgt, toch? Behalve dan met corona, bedenk ik me nu. Dat begon in het Brabantse Loon op Zand. Is die plaats sinds dit jaar dan de leidraad voor het landelijk welzijn? Dat is vast beter dan wanneer Amsterdam dit is. Daar is het leven vast goed.

De maandagochtendkrabbel

“Afstand! Jongens, hé! Afstand houden! Als je nu geen afstand houdt, gaan de hapjes aan je voorbij! En dan kom je ook niet in aanmerking voor het vangen van het bruidsboeket!”

Had Grapperhaus dit de hele tijd moeten roepen op zijn eigen bruiloft? Als de vleesgeworden coronawaakhond? Dat was een gezellige boel geworden. En zijn populariteit in zijn vrienden- en familiekring zou er in dat geval ook niet door gestegen zijn, me dunkt. Mocht hij het zo aangepakt hebben, dan had hij wel op zijn buik kunnen schrijven dat er nog volk zou komen op zijn toekomstige feestjes. Of zijn nieuwe huwelijk. Want dit was al de tweede keer dat hij trouwde, dus zo’n derde keer kan ook best.

Hij had het in geen geval goed kunnen doen. In het ene geval had hij zich de boosheid van zijn bruiloftsgasten op de hals gehaald, en in het andere geval dat van het gehele volk. Het laatste gebeurde. Als je als minister constant roept dat de basisregels in acht moeten worden genomen en dit vervolgens niet uitdraagt als het echt belangrijk is, is dat meer dan onhandig. Een vreemd signaal naar de buitenwereld. Zelf nam hij wel afstand overigens. Tenminste, dat dacht ik te zien op de beelden die zijn gemaakt door paparazzi in de bosjes. Voor sommige anderhalve metertegenstanders is het weer een aanleiding om te zeggen dat de regels onzinnig zijn. Maar zoals Rutte gistermiddag in de persconferentie over de ministerraad ook al benadrukte: hij en Grapperhaus adviseren om anderhalve meter te houden, ze verplichten het niet. Dat is ook de reden dat Rutte steeds heel laconiek roept: “Hahaha, ik ben geen dictator hoor! Ik ben geen dictator!”

Maar toch heeft Rutte wel een beetje gelijk. Je houdt de afstand toch niet omdat twee ministers het zeggen? Je doet dit toch in het belang van het land en voor je eigen gezondheid? Ik trek de vergelijking met het kind in ons wel vaker, en ook nu kom ik daar niet onderuit. Dit is dezelfde situatie wanneer een leraar aan zijn leerling vraagt waarom hij leert. “Omdat het van u moet, meester!” “Neen!”, zegt de meester dan, “Je leert voor jezelf!” Je houdt afstand voor jezelf (en je medemens). Niet omdat een kale oudere jongere en een mislukte komiek dat nou toevallig zeggen.

Toch was er één manier geschikt geweest om zowel de vriendenkring als het volk tevreden te stellen. Hij had een voorbeeld moeten nemen aan anderen die geen zin hebben in poespas en toch willen trouwen: gewoon op maandagochtend naar het gemeentehuis, een krabbeltje zetten en klaar. Dat kost niks, je hebt geen gedoe met zo’n feest en het is ook nog eens volledig corona-proof. “Geen feestjes met meer dan zes mensen”, zei Rutte onlangs. De maandagochtendkrabbel was dus de enige manier waarmee Grapperhaus het goede voorbeeld had kunnen gegeven. Want je kunt er donder op zeggen dat afstand houden op een bruiloftsfeest gedoemd is te mislukken.

Loop naar de maan

De Chinezen gaan naar Mars. Ze hebben deze week een raket gelanceerd. Ze zijn niet de enige. De Verenigde Arabische Emiraten hebben een satelliet naar Mars gestuurd en de NASA lanceert binnenkort ook een raket. Daarnaast schijnt de eerste bemande vlucht naar de planeet aanstaande te zijn. Maar waarom zouden we naar andere planeten willen als we hier de toestand nog niet eens onder controle hebben?

Van de warme samenleving die we in het voorjaar hadden, waarin rekening met elkaar werd gehouden, is weinig overgebleven. Het is ieder voor zich, meer dan ooit. Ik hoorde iemand zeggen dat je er gewoon iets van moet zeggen als mensen geen afstand houden. Dat is onbegonnen werk. Op straat houdt echt niemand er rekening mee en de supermarkt loopt ieder moment van de dag over van de mensen. Hele gezinnen gaan tegelijk naar binnen. Bij de deur wordt overigens wel digitaal geteld hoeveel mensen er binnen zijn. Vijfennegentig is het maximale aantal. Maar de teller blijft altijd steken op vijf. Prettig geregeld.

Maar ook elders is het huilen met de pet op. Op het vakantiepark waar ik op dit moment verblijf, gaan hele families samen op vakantie. Ik wind mij erover op, zeker omdat de overheid het sinds een tijdje niet meer sterk afraadt. Men mag gewoon weer bij elkaar in de auto, dus blijkbaar ook bij elkaar in huis. Ondertussen hebben de families plezier. Ze doen zich tegoed aan meer drank dan ooit. Ze lallen en lachen. De kinderen worden ondertussen vermaakt met geestdodende liedjes als Tsjoe Tsjoe Wa, Tjsoe Tjsoe Wa Wa Wa. En ik ook, want het staat hartstikke hard aan. Maar er is geen enkele reden tot feesten. Ik heb af en toe zin om gewoon een potje te gaan gillen, misschien maakt dat indruk.

Op sociale media passeren iedere dag de meest lachwekkende complottheorieën de revue. Zelfs een prominent deed er deze week aan mee. Waarom worden experts niet geloofd? Waarom denken zoveel mensen die totaal geen verstand van zaken hebben het beter te weten? Wat is dat voor miskenning van de wetenschap? Luister nou naar die experts, van Marion Koopmans tot Maurice de Hond. Ze vertellen allebei iets anders, maar weten waar ze over praten.

Zou dit alles me extra opvallen omdat we dit voorjaar extreem goed met elkaar om gingen? Voor corona was de wereld toch niet zo egoïstisch en onnadenkend als nu? Het zal wel aan mij liggen. Ach, die ruimtevaart is misschien zo slecht nog niet. Ik kan mezelf altijd nog naar Mars laten schieten. Maar nader inzien: bij de buren is het gras altijd groener. Ruimtemannetjes zijn vast ook geen lieverdjes.